बुलढाणा ब्रेकिंग
*हळद जगवण्यासाठी शेतकऱ्याची धडपड! टँकरने पाणी विकत घेण्याची वेळ; लोणार तालुक्यात दुष्काळाची दाहकता तीव्र…*
*अडीच एकर हळद पिकासाठी हजारो रुपयांचा खर्च; एक टँकर पाण्यासाठी मोजावे लागताहेत एक हजार रुपये, तरीही उत्पन्नाची शाश्वती नाही..*
*लोणार तालुक्यातील आरडव येथील युवा शेतकरी शैलेश सरकटे यांची दुष्काळाशी झुंज; खरीपानंतर आता रब्बी हंगामाचीही चिंता…*
बुलढाणा जिल्ह्यात दुष्काळाची दाहकता दिवसेंदिवस तीव्र होत असून, त्याचा मोठा फटका शेतकऱ्यांना बसत आहे. पावसाने दडी मारल्याने शेतातील पिके पाण्याअभावी सुकण्याच्या मार्गावर आहेत. अशा परिस्थितीत पिके जगवण्यासाठी शेतकऱ्यांना मोठी आर्थिक कसरत करावी लागत आहे. लोणार तालुक्यातील आरडव येथील युवा शेतकरी शैलेश सरकटे यांच्यावर तर आपल्या अडीच एकरांतील हळद पीक वाचवण्यासाठी चक्क टँकरने पाणी विकत आणण्याची वेळ आली आहे.
विहिरीची पाणीपातळी घटली; टँकरच्या पाण्याचा आधार
शैलेश सरकटे यांनी आपल्या शेतात हळदीची लागवड केली आहे. मात्र, पावसाअभावी हळद पिकाला आवश्यक ओलावा मिळत नसल्याने पीक संकटात सापडले आहे. शेतातील विहिरीची पाणीपातळी मोठ्या प्रमाणात घटली असून, परिसरातील विहिरींचीही अवस्था बिकट झाली आहे. त्यामुळे हळद पीक जगवायचे कसे, असा गंभीर प्रश्न त्यांच्यासमोर उभा ठाकला आहे.
पीक हातचे जाऊ नये, या आशेने सरकटे यांनी जवळपास सात ते आठ किलोमीटर अंतरावरून टँकरने पाणी आणण्यास सुरुवात केली आहे. एका टँकरसाठी त्यांना तब्बल एक हजार रुपये मोजावे लागत आहेत. पिकाला पाणी देण्यासाठी वारंवार टँकर आणावा लागत असल्याने शेतीचा खर्च वाढत आहे. मात्र, एवढा खर्च करूनही हळदीचे पीक वाचेल आणि अपेक्षित उत्पादन मिळेल, याची कोणतीही शाश्वती नाही.
पीक जगवण्यासाठी खर्चाचा डोंगर; उत्पन्नाची मात्र खात्री नाही..
शेतीमध्ये आधीच बियाणे, खते, औषधे आणि मजुरीवर मोठा खर्च झाला आहे. त्यात आता पाणी विकत घेण्याची वेळ आल्याने उत्पादन खर्चात आणखी भर पडत आहे. एकीकडे दुष्काळामुळे पिके करपण्याची भीती, तर दुसरीकडे पिकासाठी खर्च केलेली रक्कम वसूल होईल की नाही, याची चिंता अशा दुहेरी संकटात शेतकरी सापडले आहेत.
हळद हे दीर्घ कालावधीचे पीक असल्याने त्याला आवश्यक पाणी मिळणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, पाण्याची उपलब्धता कमी झाल्याने सरकटे यांच्यासारख्या शेतकऱ्यांना पिके वाचवण्यासाठी आर्थिक झळ सोसावी लागत आहे. पिकाला जगवण्यासाठी सुरू असलेली त्यांची धडपड ही केवळ एका शेतकऱ्याची व्यथा नसून, दुष्काळाच्या झळा सोसणाऱ्या अनेक शेतकऱ्यांच्या परिस्थितीचे चित्र आहे.
खरीपानंतर रब्बी हंगामाचीही चिंता
खरीप हंगामातील पिकांचे नुकसान आणि घटलेल्या उत्पन्नाच्या चिंतेतून शेतकरी अद्याप सावरलेले नाहीत. त्यातच पाण्याची टंचाई कायम राहिल्यास आगामी रब्बी हंगामाचे नियोजन कसे करायचे, हा प्रश्नही शेतकऱ्यांसमोर निर्माण झाला आहे. विहिरी, बोअरवेल आणि उपलब्ध जलस्रोतांची पाणीपातळी घटत असल्याने शेतीसाठी पाणी मिळवणे दिवसेंदिवस कठीण होत आहे.
दुष्काळाच्या तीव्रतेकडे लक्ष देण्याची गरज
लोणार तालुक्यातील आरडव येथील युवा शेतकरी शैलेश सरकटे यांची हळद पीक वाचवण्यासाठी सुरू असलेली धडपड दुष्काळाची भीषणता अधोरेखित करते. पिके जगवण्यासाठी शेतकऱ्यांना टँकरने पाणी विकत घ्यावे लागत असेल, तर ग्रामीण भागातील पाणीटंचाईची गंभीरता लक्षात येते.
एकीकडे पिके वाचवण्यासाठी हजारो रुपयांचा खर्च आणि दुसरीकडे उत्पादनाची अनिश्चितता, अशा कात्रीत शेतकरी अडकला आहे. त्यामुळे दुष्काळग्रस्त भागातील परिस्थितीचा गांभीर्याने विचार करून शेतकऱ्यांना आवश्यक मदत, पाणी उपलब्धतेचे नियोजन आणि दिलासा देणाऱ्या उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
लोणार तालुक्यातील आरडव येथील शैलेश सरकटे यांची हळद जगवण्यासाठी सुरू असलेली ही धडपड म्हणजे दुष्काळाशी दोन हात करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या संघर्षाची जिवंत कहाणी आहे.